Dr Faqeer Muhammad Faqeer
ਡਾ. ਫ਼ਕੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਕੀਰ

Punjabi Writer
  

ਡਾ. ਫ਼ਕੀਰ ਮੁਹੰਮਦ 'ਫ਼ਕੀਰ'

ਡਾ. ਫ਼ਕੀਰ ਮੁਹੰਮਦ 'ਫ਼ਕੀਰ' (੧੯੦੦-੧੯੭੪) ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ (ਪੰਜਾਬ) ਵਿਚ ਹੋਇਆ । ਉਹ ਹਕੀਮਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ੧੯੨੩ ਵਿਚ ਹੋਮੀਓਪੈਥੀ ਵਿਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ । ਕੁਝ ਦੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰੁਹਾਨੀ ਗੁਰੂ ਅਬਦੱਲ੍ਹਾ ਕਾਦਿਰੀ 'ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ' ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਏ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ‘ਸਦਾ-ਏ-ਫ਼ਕੀਰ' ੧੯੨੪ ਵਿਚ ਛਪੀ । ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ੧੯੫੨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ 'ਮਵਾਤੇ' ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਆ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ । ਫ਼ਕੀਰ ਸਾਹਿਬ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ, ਰੁਬਾਈਆਂ, ਦੋ ਮਿਸਰੇ, ਕਤਏ ਤੇ ਦੋਹੜੇ ਲਿਖੇ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੁਬਾਈਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ੧੯੪੬ ਵਿਚ "ਨੀਲੇ ਤਾਰੇ" ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਤੇ ਫੇਰ ਇਹ ਕਿਤਾਬ "ਰੁਬਾਈਆਤੇ ਫ਼ਕੀਰ" ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਵੀ ਛਾਪੀ ਗਈ । ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ 'ਨੂਰ' ਹੋਰਾਂ ਨੇ 'ਕਲਾਮ-ਏ-ਫ਼ਕੀਰ' ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਣਵੀਂ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਅਤੇ ਲਿੱਪੀਅੰਤਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ।


Dr Faqeer Muhammad Faqeer Punjabi Poetry

ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰ ਡਾ. ਫ਼ਕੀਰ ਮੁਹੰਮਦ 'ਫ਼ਕੀਰ'

ਜ਼ੁਲਮਤ ਸਮਝਾਂ ਰਾਤ ਹਨੇਰੀ ਤੇਰਾ ਨੂਰ ਸਵੇਰਾ ਸਮਝਾਂ
ਮੂਰਖ ਦਿਲ ਨਾ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਕਦਰ ਕੀਤੀ
ਮੌਲਾ ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਨੂਰ ਦੀ ਨੂਰੀ ਜ਼ਿਆ ਤੁਸੀਂ
ਹੋਇਆ ਨਾਅਤ ਮੇਰੀ ਦਾ ਏ ਅੱਜ ਮਤਲਾ
ਤੇਰੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਰਗੀ ਮਿਲੀ ਨਾ ਕੋਈ ਮਰਹਮ
ਸੁਬਹ ਅਜ਼ਲ ਦੀ ਵੇਖਿਆ ਨੂਰ ਜਿਸਦਾ
ਰਹਿੰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਏ ਤੇਰੇ ਤਾਲਿਬਾਂ ਦੀ
ਆਵੇ ਨਾਲ ਖ਼ਿਆਲ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜਦੋਂ ਖ਼ਿਆਲ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ
ਹੈ ਸੀ ਜਿਸ ਮਸਤਾਨੇ ਦਾ ਮੈਕਦਾ ਮੁਕਾਮ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ
ਦਿਲ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰਾ ਹੈ ਬੇਗਾਨਾ ਕਿਸੇ ਦਾ
ਕੀਤੀ ਏ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣਿਆਂ ਸੋਹਣੀ ਅਦਾ ਖ਼ੁਦਾ
ਰਾਂਝਾ ਜੋਗੀ, ਮੱਤੋਂ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਪੁੰਨੂੰ ਮਜਨੂੰ ਝੱਲਾ
ਜਾਣ ਆਵਣ ਦਾ ਗਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛੱਡਿਆ ਨਾ ਦਸਤੂਰ ਗਿਆ
ਸ਼ੋਖ਼ ਤਿਰਛੀ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਦਿਲਬਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਮਾਰਿਆ
ਖਿੜਦੇ ਫੁਲ ਨਾ ਹੱਸਣ ਹੋਵੇ, ਸਮਾਂ ਬਹਾਰਾਂ ਆਈਆਂ ਦਾ
ਮਿਲਿਆ ਨਾ ਕੋਈ ਕੀਤੀ ਗਲ ਨੂੰ, ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਚਣ ਤੋਲਣ ਵਾਲਾ
ਜਾਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਕਦੀ ਅਵੇਰ ਆਪੇ
ਪੈ ਕੇ ਲੰਮਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਛੋੜਿਆਂ ਦੇ
ਕੀਤੀ ਅਸਾਂ ਬੀਮਾਰ ਦੀ ਇੰਜ ਕਾਰੀ
ਵਸਿਆ ਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇਰਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀਰਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ
ਉਡਦੀਆਂ ਜ਼ੁਲਫ਼ਾਂ ਹੇਠ ਰੁਖਾਂ ਦੇ ਆਏ ਨਜ਼ਰ ਨਜ਼ਾਰੇ ਫੇਰ
ਵਿਚ ਆਸ਼ਿਕਾਂ ਅਜ ਕਲ ਤੇਰੀ ਬੱਝੀ ਏ ਹਵਾ ਹੋਰ
ਮਹਫ਼ਿਲ ਹੁਸਨ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਨੇ ਰੂਪ ਸੰਵਾਰੇ ਫੇਰ
ਚੜ੍ਹਕੇ ਫ਼ਿਕਰ ਕਮਾਨ ਮੇਰੀ ਤੇ ਕਲਮ ਮੇਰੀ ਦਾ ਤੀਰ
ਕਈ ਪਾਂਡੀ ਨੇ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਹ ਭਾਰ
ਚਿਹਰਾ ਤੇਰਾ ਏ ਸਾਧ ਤਬੀਅਤ ਤੇਰੀ ਏ ਚੋਰ
ਦਿਸਦੇ ਵਿਚ ਹਿਆਤੀ ਦੇ ਜਦ ਆਉਂਦੇ ਖ਼ੂਨੀ ਮੋੜ
ਵਧ ਗਈ ਹੋਰ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ
ਮੌਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਕੋਈ ਯਾਰ ਉਡੀਕ
ਐਵੇਂ ਪਏ ਦਾਨਾਈਆਂ ਛਾਂਟਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਿਚ ਦਾਨੇ ਲੋਕ
ਪਾਉਂਦੇ ਨੇ ਮੁਕੱਦਰ ਤੇ ਬੁੱਤ ਖ਼ਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਓੜਕ
ਮਾਲੀ ਹੁਣ ਬੁਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਤੂੰ ਬਦਲ ਜ਼ਰੂਰ ਬਦਲ
ਸੱਧਰ ਮੇਰੀ ਜਹਾਦ, ਸ਼ਹਾਦਤ ਮੇਰੀ ਉਮੰਗ
ਪਾਉਣ ਅਕਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੇ ਝੱਲ
ਕਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਕਿਆਮ ਨਹੀਂ ਕਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਮੁਕਾਮ ਨਹੀਂ
ਘੂਰਨਾ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਰੱਬੀ ਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ
ਜੂਹਾਂ ਬੇਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਦੇਖੇ ਫਿਰਦੇ ਵਾਂਗ ਲਟੋਰਾਂ
ਦਿਲ ਵਿਚ ਨੇ ਉਹਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ, ਕੀ ਭੁੱਖਾਂ ਤੱਸਾਂ ਕੀ ਦੱਸਾਂ
ਵੇਚੇ ਪਿਆ ਗ੍ਰੰਥ ਗਰੰਥੀ ਪੰਡਤ ਵੇਦ ਪੁਰਾਨ
ਲੈਣ ਉਜਾੜ ਫ਼ਸਾਦੀ ਹੱਥੀਂ ਵਸਦੀਆਂ ਰਸਦੀਆਂ ਜਾਹਵਾਂ ਨੂੰ
ਨਿਕਲੇ ਆਪ ਮੁਹਾੜ ਜੇ ਕਦੀ ਬੰਨੇ
ਖ਼ਵਰੇ ਫੇਰ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਕੀਹਦੀਆਂ ਭੁੱਲੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਆਈਆਂ ਨੇ
ਖ਼ਚਰੇ ਨੇ ਇਹ ਘੋਗਲ ਕੰਨੇ ਦਿਸਦੇ ਆਲੇ-ਭੋਲੇ ਨੇ
ਵਿਚ ਬਹਾਰ ਪਿਆਰ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਕਿਉਂ ਨਾ ਖ਼ੈਰਾਂ ਮੰਗਾਂ ਜਾਂ
ਸਾਹਿਬ ਨਜ਼ਰ ਦੇਖਣ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਸੂਰਤ
ਸਾਵੇਂ ਤੋਲ ਨਿਗਾਹਵਾਂ ਦੇ ਅੱਜ ਨੀਵੇਂ ਤੁਲਦੇ ਵੇਖੇ ਨੇ
ਬਣੀ ਬਾਝ ਨੇ ਸੰਵਰ ਕੇ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੇ
ਸੰਨ੍ਹ ਮਾਰਦਿਆਂ ਚੋਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਅੱਖੀਂ
ਜਦੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿਸ਼ਤ
ਖ਼ਾਤਰ ਸੈਰ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਾਹੇ ਹੁਸਨ ਯਾਰੋ
ਬੋਝ ਹਿਜਰ ਦੇ ਥੀਂ ਕਮਰ ਖ਼ਮ ਹੋਈ
ਤੇਜ਼ ਤਬ੍ਹਾ ਨਾ ਦੋਸਤੋ ਹੋਵੇ ਕੋਈ
ਕੀਹਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ ਪਤਾ ਉਹਦਾ ਹੁਣ ਕਿਹੜੇ ਪਾਸੇ ਜਾਵਾਂ ਮੈਂ
ਉਹ ਮੈਂ ਅੱਜ ਵੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਯਾਰ ਤੇ ਹਾਂ ਗ਼ਮਖ਼ਾਰ ਨਹੀਂ
ਪੁਛਦੇ ਨਹੀਂ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਚੱਜ ਚਾਲਾ
ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਦਰਦਾਂ ਦੇ ਮਾਨ ਹੋਰ ਵੀ ਨੇ
ਸ਼ਾਕਿਰ ਰਹਵਾਂ ਰਜ਼ਾ ਦਾ ਸਦਾ ਐਸਾ
ਸਿੱਦੀਕੀ, ਫ਼ਾਰੂਕੀ ਨਹੀਂ ਉਹ ਉਸਮਾਨੀ, ਕੱਰਾਰੀ ਨਹੀਂ
ਕਿਸ ਅਦਾ ਅੱਗੇ ਤੇਰੀ ਨਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਸਾਂ
ਸਾੜੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ, ਆਸਾਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਅੱਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸਾਂ
ਝੂਠੇ ਬੇਇਤਬਾਰੇ ਜੱਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਝੂਠੇ ਗਹਿਣੇ ਨੇ
ਕੀਕਣ ਦਿਲ ਦੀ ਬਾਰੀਉਂ ਬੰਨੇ ਵੇਖਣ ਆਸ ਮੁਰਾਦਾਂ
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਰ ਬੇਘਰਾਂ ਦੇ ਹਸਦੇ ਨੇ
ਤੈਥੋਂ ਦੂਰ ਯਾ ਨੇੜੇ ਦੇ ਨਹੀਂ ਉੱਕਾ ਗਿਲਾ-ਗੁਜ਼ਾਰ ਅਸੀਂ
ਫ਼ਿਕਰਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਡੁੱਬ ਕੇ ਸੋਚਦਾ ਰਹੋ
ਦੌਲਤ ਵਸਲ ਮਿਲੇ ਨਾ ਸੌਖੀ ਹਿਜਰ ਅਜ਼ਾਰਾਂ ਕੋਲੋਂ
ਤਿਰਕੇ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਜੋ ਪਾਰ ਲੱਗਣ
ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਹਿਆਤੀ ਦੀ ਸ਼ੌਕ ਸੇਤੀ
ਬੱਝਣਾ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ
ਹੈ ਸਾਂ ਗਿਆ ਜੀਹਦੇ ਲਈ ਭੁੱਲ ਅਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਮੈਂ
ਧੂੜ ਉਡੀ ਦੇ ਗਰਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਬਣਦੇ ਨੇ
ਚਾਲ ਵੇਖ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬਾਜ਼ਾ
ਕੌਮੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਆਪ ਮਰਨ ਵਾਲੇ
ਵੇਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਰੀਆਂ ਰੀਤਾਂ
ਗੁੱਝੇ ਭੇਦ ਪ੍ਰੀਤਾਂ ਦੇ ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਥੁਲਦੇ ਵੇਖੇ ਨੇ
ਕੱਟੇ ਕੱਲਮ ਕੱਲਿਆਂ ਜਿਹੜੇ ਫ਼ਾਕੇ ਤੇ ਜਗਰਾਤੇ ਮੈਂ
ਉੱਠ ਦਿਲਾ ਚੱਲ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਅਹਿਸਾਨ ਕਿਸੇ ਦਾ ਜਰੀਏ ਕਾਹਨੂੰ
ਚੰਨ ਏ ਅਜੀਬ ਲਿਸ਼ਕਦਾ ਤਾਰੇ ਅਜੀਬ ਨੇ
ਨਿਖੜੇ ਰਾਹ ਧੁੱਪਾਂ ਵਿਚ ਗਾਹੁੰਦਾ ਮੁੜਦਾ ਮੋੜ ਕਥਾਵੇਂ
ਨਜ਼ਰਬਾਜ਼, ਜਾਨਾਂ ਨਜ਼ਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ
ਖ਼ਵਰੇ ਕਿਉਂ ਮਨਮੱਤਾ ਬੰਦਾ ਕਰਦਾ ਮਨੋ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ
ਅੱਜ ਤੀਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਗ਼ੈਰ ਦੇਖੀ
ਕਰਦਾ ਏ ਨਾਲ ਇਕ ਸੈਨਤ ਦੇ, ਕੀ ਹੁਸਨ ਕਰਾਮਤ ਨਾ ਪੁੱਛੋ
ਕਰੇ ਉਹ ਜੇ ਕਰਦੈ ਮੇਰੀ ਵਫ਼ਾ ਦਾ ਗਿਲਾ
ਛਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਨਾ ਕੰਡਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵੇਖ
ਕਰਨੀ ਬਾਝ ਦਲੀਲੋਂ ਐਵੇਂ ਸੁੱਕੀ ਗੱਲ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਕੀ
ਦਿਲੋਂ ਉਠਦੀ ਹੂਕ ਪਿਆਰ ਦੀ ਨਹੀਂ
ਨੀਂਦਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਹੁਣ ਤੇ ਖੋਲ੍ਹ ਅੱਖ ਜ਼ਰਾ ਵੇਖ
ਅਰਸ਼ ਦੇ ਪਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰ ਜ਼ਰਾ ਦਿਲ ਦਾ ਪਤਾ
ਕਦੀ ਕੰਮ ਜਹਾਨ ਦੇ ਰਹੇ ਦੂਜੇ
ਦਿਨਾਂ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਲਹਿੰਦਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉੱਕਾ
ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲ ਨਾ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ
ਰੂਪ ਜੀਹਦੇ ਥੀਂ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖੀ ਸਦਾ ਬਹਾਰ ਚਮਨ ਦੀ
ਦਿਲ ਸੀ ਦਰਦ ਵਿਚ ਦਰਦ ਸੀ ਵਿਚ ਦਿਲ ਦੇ
ਅਚਾਨਕ ਸਲਾਮ ਹੋਣਾ ਸੀ
ਆਇਆ ਸੁਣ ਆਵਾਰਗੀ ਜਾਨੀ ਮੇਰੀ
ਰੀਸ ਮਜਨੂੰ ਦੀ ਪਿਆ ਕਰੇ ਕੋਈ
ਫੇਰ ਅੱਜ ਕਿਸੇ ਦੀ ਖਿਲਰੀ ਜ਼ੁਲਫ਼ ਵਾਂਗੂੰ
ਅਚਨਚੇਤ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚੋਂ
ਹੁੰਦੀ ਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਤ ਨਵਿਆਂ ਗ਼ਮਾਂ ਦੀ ਵਾਕਫ਼ੀ
ਯਾਰਾਂ ਬਾਝ ਸੁਹਾਂਦੀ ਨਾਹੀਂ ਲੱਗੀ ਮਹਫ਼ਿਲ ਯਾਰਾਂ ਦੀ
ਐਵੇਂ ਪਏ ਕਰੀਏ ਗਿਲਾ ਯਾਰ ਦਾ ਕੀ
ਭੁੱਲੀ ਵੇਖ ਕਲੀਆਂ ਫੁੱਲ ਐਵੇਂ ਬੁਲਬੁਲ
ਮੈਂ ਤੇ ਸੀ ਦੋ-ਚਾਰ ਦਿਨ ਦੀ ਖੇਡ ਜਾਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਨਿਕਲ ਸਕੀ ਨਾ ਦਿਲੀ ਸੱਧਰ ਮੇਰੀ ਤਹਿਰੀਰ ਦੀ
ਤੂੰ ਕੀ ਜਾਣੇ ਭੁੱਖ-ਨੰਗ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕੀ ਜਾਣੇ ਤੰਗੀ
ਦਿਲ ਉਦਾਸ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਬਗ਼ੈਰ ਉਹਦੇ
ਕੁਝ ਝਗੜੇ ਜੰਨਤ ਦੋਜ਼ਖ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਬਹਿਸ ਅਜ਼ਾਬ ਸਬਾਬਾਂ ਦੀ
ਰਾਖੇ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਦੇ ਨੇ
ਭੁੱਲਿਆ ਰੱਬ ਸਾਨੂੰ ਡਾਢਾ ਯਾਦ ਆਇਆ
ਰਹਿ ਕੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਵਾਂਗ ਪਰਦੇਸੀਆਂ ਦੇ
ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਉਹੋ, ਉਹੋ ਬਸਤੀਆਂ ਨੇ
ਹੱਸਣ ਵਾਲੇ ਛਮ ਛਮ ਰੋਏ ਰੋਂਦੀ ਖ਼ਲਕਤ ਹੱਸੀ
ਨਾ ਕੋਈ ਤੋੜਿਆ ਏਸ ਗੁਲਾਬ ਬਾਗੋਂ
ਮੋਮਨ ਕਾਅਬਿਉਂ ਕਿਵੇਂ ਬੇਦੀਦ ਜਾਏ
ਝੁੱਲੇ ਵਿਚ ਬਹਾਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਝੱਖੜ ਝੁੱਲੇ
ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਦੀ ਪਿਆਰ ਬੜੀ ਦੇਰ ਦੀ ਗੱਲ ਏ
ਦਰਦ ਜੁਦਾਈ ਦੇ ਪਏ ਮਾਰਣ, ਸੀਨੇ ਦੇ ਵਿਚ ਤੀਰ ਅਜੇ
ਓਸੇ ਗਲੀ ਇਹ ਪਾਗਲ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਪਿਆ ਨਾਲ ਲਿਜਾਂਦਾ ਏ
ਆਏ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਜਦ ਵਿਚ ਘਰ ਦੇ, ਕੀਕਣ ਖ਼ਾਤਰ ਯਾਰ ਨਾ ਕਰਦੇ
ਬਾਗ਼ਾ ਦੇ ਵਿਚ ਝੂਮਰ ਪਾਉਂਦੀ ਫਿਰੇ ਬਹਾਰ ਚੁਫ਼ੇਰੇ
ਜਿਹੜੇ ਗੋਸ਼ਾ ਨਸ਼ੀਨਾਂ ਨੇ ਉਮਰ ਸਾਰੀ
ਜਿਹੜੇ ਦਿਨ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਥੀਂ ਉਹਦੀ ਯਾਦ ਵਿਸਾਰੀ ਏ
ਅਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡ ਦੇ
ਝਿਲ-ਮਿਲ ਕਰਦੇ ਤਾਰੇ ਕਿੱਥੇ
ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਪਈ ਦਿਸਦੀ ਏ
ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਭੇਤ ਉਲਫ਼ਤ ਦਾ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੇ ਸਨਮ ਨਿਕਲੇ
ਮੇਰੀ ਮਿੱਟੀ ਥੀਂ ਮਰਕੇ ਵੀ ਪਿਆ ਮੇਰਾ ਭਰਮ ਨਿਕਲੇ
ਦਿਸਦੇ ਨੇ ਧੀਦੋ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਪਏ ਪੈਂਡੇ ਕਾਲੇ ਕੋਹਾਂ ਦੇ
ਹੁਣ ਤੇ ਚਾਅ ਚਮਕਾਉ ਚੰਨੋ ਬਖ਼ਤ ਸਿਆਹ ਅਸਾਡੇ
ਜਿਹੜੇ ਰੰਗ ਮੈਖ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਸੀ
ਜਿੱਥੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ
ਨਾਲ ਸੈਨਤਾਂ ਸਮਝੀਏ ਕਦੋਂ ਤੀਕਰ
ਪੱਟ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਡੇਰੇ ਲਾਵਣ ਵਾਲੇ
ਲਾਉਣ ਲਈ ਦਿਲ ਨੂੰ ਇਕ ਦਿਲ ਰੁਬਾ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਹੈ
ਬਣੇ ਕਦੀ ਨਾ ਮਹਿਰਮ ਦਰਦੀ ਸਾਡੀਆਂ ਹਿਜਰ ਬਰਾਤਾਂ ਦੇ
ਦਿਲ ਪ੍ਰਚਾਉਣ ਲਈ ਘਾਣੀਆਂ ਰਹੇ ਕਰਦੇ
ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਉਹਦੇ ਪਾਗਲਪੁਣੇ ਬਾਝੋਂ
ਝੱਲੀ ਝਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਕਿਸੇ ਕੋਲੋਂ
ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਮਹਿਰਮ ਕਿੱਥੋਂ ਲੱਭਣੇ ਨੇ
ਬੜੀਵਾਰ ਆਹੰਦੇ ਰਹੇ ਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ
ਪਾਗਲਪੁਣਾ ਨਾ ਜਦ ਤੱਕ ਦਿਲ ਵਿਚ ਅਕਲਾਂ ਦੇ ਦਰ ਖੋਲ੍ਹੇ
ਕਦੀ ਤੇ ਰੋਂਦੇ ਪਰਬਤ ਵੱਲੋਂ ਹਸਦੇ ਬੱਦਲ ਆਵਣਗੇ
ਰਹਿੰਦਾ ਗਿਲਾ-ਸ਼ਿਕਵਾ ਜ਼ੁਲਮ ਸਿਤਮ ਦਾ ਨਾ
ਗ਼ਮ ਏ ਦਿਲ ਦਾ ਹੋ ਸਕੇ ਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਗ਼ਮ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰੀਏ
ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਰੱਤੇ ਰੰਗ ਅੱਜ ਦੇਸ ਦਿਆਂ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੇ
ਜੂਹ ਉਜਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰੇ ਬੇਲਿਆਂ ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ
ਸਮਝੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਿਹੜਾ
ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹਾਲ ਨਾ ਸੁਨਣ ਜੋਗੇ
ਦਾਨੇ ਦਿਲਾਂ ਲਈ ਯਾਰ ਦੇ ਕਮਲਪੁਣਿਆਂ
ਮਹਫ਼ਿਲ ਵਿਚ ਉਹਦੇ ਰੁੱਸ ਜਾਣ ਪਿੱਛੋਂ
ਨੀਂਦਰ ਹਾਲ ਬੇਹਾਲ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ
ਤੱਤੀ ਰੁੱਤ ਖ਼ਿਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਾਂਗ ਬਾਗ਼ੇ
ਨਿਕਲ ਗਰਦਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲ ਬੰਦਿਆ ਤੂੰ