Mir Taqi Mir
ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ

Punjabi Writer
  

ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ

ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ (੧੭੨੩-੧੮੧੦) ਦਾ ਜਨਮ ਆਗਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਅਤੇ ਸਾਥ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਿਆ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਮੀਰ ਦੇ ਚਰਿਤਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁੱਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ ।ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ੧੭੩੪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ । ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦਰਬਾਰੀ ਕਵੀ ਬਣ ਗਏ ।ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ੧੭੮੨ ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਅੰਤ ਤਕ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਚਨਾ 'ਕੁੱਲੀਆਤ' ਵਿੱਚ ਛੇ ਦੀਵਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਕੁਲ ੧੩੫੮੫ ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ । ਮੀਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਰਦ ਨਾਲ ਓਤਪ੍ਰੋਤ ਹੈ ।

ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ/ਕਵਿਤਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ

ਉਲਟੀ ਹੋ ਗਈ ਸਬ ਤਦਬੀਰੇਂ
ਅਸ਼ਕ ਆਂਖੋਂ ਮੇਂ ਕਬ ਨਹੀਂ ਆਤਾ
ਅਬ ਜੋ ਇਕ ਹਸਰਤ-ਏ-ਜਵਾਨੀ ਹੈ
ਆਕੇ ਸੱਜਾਦਾ ਨਸ਼ੀਂ ਕੈਸ ਹੁਆ ਮੇਰੇ ਬਾਦ
ਆ ਜਾਏਂ ਹਮ ਨਜ਼ਰ ਜੋ ਕੋਈ ਦਮ ਬਹੁਤ ਹੈ ਯਾਂ
ਆਰਜ਼ੂਏਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਖਤੇ ਹੈਂ
ਆਂਖੋਂ ਮੇਂ ਜੀ ਮੇਰਾ ਹੈ ਇਧਰ ਯਾਰ ਦੇਖਨਾ
ਐ ਹੁਬੇ-ਜਾਹ ਵਾਲੋ ਜੋ ਆਜ ਤਾਜਵਰ ਹੈ
ਇਸ ਅਹਦ ਮੇਂ ਇਲਾਹੀ ਮੁਹੱਬਤ ਕੋ ਕਯਾ ਹੂਆ
ਇਸ਼ਕ ਮੇਂ ਜੀ ਕੋ ਸਬਰ-ਓ-ਤਾਬ ਕਹਾਂ
ਇਧਰ ਸੇ ਅਬਰ ਉਠਕਰ ਜੋ ਗਯਾ ਹੈ
ਇਬਤਦਾ-ਏ-ਇਸ਼ਕ ਹੈ ਰੋਤਾ ਹੈ ਕਯਾ
ਸੁਨਾ ਹੈ ਹਾਲ ਤੇਰੇ ਕੁਸ਼ਤਗਾਂ ਬਿਚਾਰੋਂ ਕਾ
ਹਮ ਆਪ ਹੀ ਕੋ ਅਪਨਾ ਮਕਸੂਦ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ
ਹਮ ਜਾਨਤੇ ਤੋ ਇਸ਼ਕ ਨ ਕਰਤੇ ਕਿਸੂ ਕੇ ਸਾਥ
ਹਰ ਜੀ ਹਯਾਤ ਕਾ ਹੈ ਸਬਬ ਜੋ ਹਯਾਤ ਕਾ
ਹੋਤੀ ਹੈ ਗਰਚੇ ਕਹਨੇ ਸੇ ਯਾਰੋ ਪਰਾਈ ਬਾਤ
ਹੈ ਤਹੇ-ਦਿਲ ਬੁਤੋਂ ਕਾ ਕਯਾ ਮਾਲੂਮ
ਕਸਦ ਗਰ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੈ ਪਯਾਰੇ
ਕਯਾ ਕਹੂੰ ਤੁਮ ਸੇ ਮੈਂ ਕਿ ਕਯਾ ਹੈ ਇਸ਼ਕ
ਕਯਾ ਕਹੇਂ ਹਾਲ ਕਹੀਂ ਦਿਲਜ਼ਦਾ ਜਾਕਰ ਅਪਨਾ
ਕਾਬੇ ਮੇਂ ਜਾਂ-ਬ-ਲਬ ਥੇ ਹਮ ਦੂਰੀ-ਏ-ਬੁਤਾਂ ਸੇ
ਕਾਰੇ-ਦਿਲ ਉਸ ਮਹੇ-ਤਮਾਮ ਸੇ ਹੈ
ਕੁਛ ਕਰੋ ਫ਼ਿਕਰ ਮੁਝ ਦੀਵਾਨੇ ਕੀ
ਖ਼ੁਸ਼-ਸਰਅੰਜਾਮ ਥੇ ਵੋ ਜਲਦ ਜੋ ਹੁਸ਼ਿਯਾਰ ਹੂਏ
ਗੁਲ ਕੋ ਮਹਬੂਬ ਮੇਂ ਕਯਾਸ ਕੀਯਾ
ਗੁਲ ਗਏ ਬੂਟੇ ਗਏ ਗੁਲਸ਼ਨ ਹੂਏ ਬਰਹਮ ਗਏ
ਗ਼ਮ ਰਹਾ ਜਬ ਤਕ ਕਿ ਦਮ ਮੇਂ ਦਮ ਰਹਾ
ਚਮਨ ਯਾਰ ਤੇਰਾ ਹਵਾ-ਖ਼ਵਾਹ ਹੈ
ਚਲਤੇ ਹੋ ਤੋ ਚਮਨ ਕੋ ਚਲੀਏ
ਜਬ ਨਾਮ ਤੇਰਾ ਲੀਜੀਏ ਤਬ ਚਸ਼ਮ ਭਰ ਆਵੇ
ਜਿਸ ਸਰ ਕੋ ਗ਼ਰੂਰ ਆਜ ਹੈ ਯਾਂ ਤਾਜਵਰੀ ਕਾ
ਜੀਤੇ ਜੀ ਕੂਚਾ-ਏ-ਦਿਲਦਾਰ ਸੇ ਜਾਯਾ ਨ ਗਯਾ
ਜ਼ਖਮ ਝੇਲੇ ਦਾਗ਼ ਭੀ ਖਾਏ ਬਹੁਤ
ਥਾ ਮੁਸਤੇਆਰ ਹੁਸਨ ਸੇ ਉਸਕੇ ਜੋ ਨੂਰ ਥਾ
ਦਿਖਾਈ ਦੀਏ ਯੂੰ ਕਿ ਬੇਖ਼ੁਦ ਕੀਯਾ
ਦਿਲ ਕੀ ਬਾਤ ਕਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਤੀ
ਦੇਖ ਤੋ ਦਿਲ ਕਿ ਜਾਂ ਸੇ ਉਠਤਾ ਹੈ
ਪੱਤਾ ਪੱਤਾ ਬੂਟਾ ਬੂਟਾ ਹਾਲ ਹਮਾਰਾ ਜਾਨੇ ਹੈ
ਫ਼ਕੀਰਾਨਾ ਆਏ ਸਦਾ ਕਰ ਚਲੇ
ਬਗ਼ੈਰ ਦਿਲ ਕੇ ਯੇ ਕੀਮਤ ਹੈ ਸਾਰੇ ਆਲਮ ਕੀ
ਬ-ਰੰਗ-ਏ-ਬੂ-ਏ-ਗੁਲ ਇਸ ਬਾਗ਼ ਕੇ ਹਮ ਆਸ਼ਨਾ ਹੋਤੇ
ਬਾਤ ਕਯਾ ਆਦਮੀ ਕੀ ਬਨ ਆਈ
ਬਾਰਹਾ ਗੋਰ ਦਿਲ ਝੁਕਾ ਲਾਯਾ
ਮਜ਼ਹਬ ਸੇ ਮੇਰੇ ਕਯਾ ਤੁਝੇ ਤੇਰਾ ਦਯਾਰ ਔਰ
ਮੁਝ ਸੋਜ਼ੇ-ਬਾਦੇ-ਮਰਗ ਸੇ ਆਗਾਹ ਕੌਨ ਹੈ
ਮੌਸਮ ਹੈ ਨਿਕਲੇ ਸ਼ਾਖ਼ੋਂ ਸੇ ਪੱਤੇ ਹਰੇ ਹਰੇ
ਯਾਰੋ ਮੁਝੇ ਮੁਆਫ਼ ਰਖੋ ਮੈਂ ਨਸ਼ੇ ਮੇਂ ਹੂੰ
ਰਹੀ ਨਗ਼ੁਫ਼ਤਾ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਮੇਂ ਦਾਸਤਾਂ ਮੇਰੀ
ਰਫ਼ਤਗਾਂ ਮੇਂ ਜਹਾਂ ਕੇ ਹਮ ਭੀ ਹੈਂ
ਲੁਤਫ਼ ਗਰ ਯਹ ਹੈ ਬੁਤਾਂ ਸੰਦਲੇ-ਪੇਸ਼ਾਨੀ ਕਾ